Start | Pianolessen - algemene info | Pianolessen - handige links | Dina Appeldoorn | Jeanne van der Haar-Böttger | Bertha Frensel Wegener-Koopman | Anna Cramer | Cornelie van Oosterzee | Hanna Beekhuis | Andrée Bonhomme | Henriëtte Bosmans | Linda Bandara | Anna Lambrechts-Vos | Geertruida van Vladeracken | Reine Colaço Osorio-Swaab | Annie van den Brink-Pothuis | Elisabeth Kuyper | Henriëtte van Heukelom van den Brandeler | Wie ben ik?

Cornélie van Oosterzee (1863-1943)

Hanna Beekhuis  (1889-1980)

 

 

Cornélie van Oosterzee

Batavia, 16 augustus 1863 - 12 augustus 1943

Ze had van jongs af aan pianoles en vanaf haar 16de  studeerde ze muziektheorie bij W.F.G. Nicolaï. Ze moest enkele jaren later met haar familie naar Nederlands-Indië, waar haar muziekloopbaan in een “groote doofpot” terechtkwam, zoals ze zelf schreef. Vanuit Indië vroeg ze Clara Schumann in verband met haar pianostudie om advies, maar die raadde haar een loopbaan als concertpianiste af, omdat ze inmiddels al begin twintig was. Op 25-jarige leeftijd kwam ze terug naar Nederland. Ze begon opnieuw met haar studie bij Nicolaï en ging vervolgens, op aanraden van vrienden, naar Berlijn. De begintijd in Berlijn viel tegen zoals ze zelf schreef : “Dat ‘vrouw-zijn’ heeft heel wat wantrouwen en koele afwijzing gewekt, hoevele stenen me niet op den weg gelegd! Mocht ik eenigszins baan gebroken hebben en éénigszins voor mijne medezusters dat ontmoedigende wantrouwen overwonnen hebben, - hoe gelukkig zou mij dat maken!”.
Na twee jaar Berlijn studeerde ze in Nederland nog een tijdje bij Samuel de Lange, en werd toen in Berlijn toegelaten als leerlinge van Heinrich Urban’s Meesterschool voor instrumentale componisten. Op het moment van haar toelating was ze de enige vrouwelijke leerling en o.a. haar Tannhäuserlied heeft voor Urban de doorslag gegeven.[1] Ze heeft liederen, koorwerken, pianomuziek, kamermuziek, orkestwerken en een opera geschreven. Ze was een groot bewonderaar van Richard Wagner en was met name thuis in de Duitse romantische muziek. Toen ze in 1943 overleed, schreef het Algemeen Handelsblad dat haar werken langzamerhand van de concertprogramma’s waren verdwenen en dat de toenemende belangstelling voor de composities van jongeren daar de oorzaak van was.

Tijdens haar leven heeft het echter niet ontbroken aan waardering voor haar werk; van “wantrouwen en koele afwijzing” op grond van het feit dat ze een vrouw was, heeft ze in Nederland eigenlijk geen last gehad.[2]  Ik heb van haar ongeveer 20 liederen gevonden, deels uitgegeven bij Noske, aan het begin van de 20ste eeuw. Ze heeft echter geen archief en ik kan niets vinden over uitvoeringen.

Een pianostuk van haar is te vinden op de bladmuziek site www.rowy.net

 


 



[1] Cornélie van Oosterzee, Cornelia van Oosterzee, autobiografie opgenomen in Nederlandsche Muziekkalender, jaargang 3, van 1898, 35-37.

[2] Elbert van Zoeren, De muziekuitgeverij A.A. Noske (1896-1926), een bijdrage tot dertig jaar Nederlandse muziekgeschiedenis, 1987, biografie Cornelie van Oosterzee, 223-227

 

 

 

 

 

 

Hanna Beekhuis

Leeuwarden 24 september 1889 – 2 februari 1980

Zij ontving haar muzikale opleiding bij Peter van Anrooy, Otto Barblan (Genève) en Frits Schuurman. Ook studeerde zij aan het Conservatorium te Keulen, waar zij com­positielessen had van E. Strässer en van Bölsche en het diploma voor piano behaalde. Daarna is zij nog leerlinge geweest van Dirk Schäfer en Bernard Stavenha­gen. Na haar eindexamen piano vormde zij een trio met To van der Sluys (zang) en Johan Feltkamp (fluit) en trad zij verscheidene malen op met Nederlandse orkesten in con­certen van Mozart, haar lievelingscomponist. In het begin van de jaren dertig richtte zij de vereniging Kunst in Intiemen Kring op, waarvan het doel was kunstenaars de gelegenheid te bieden hun werk ook eens te laten zien of horen zonder de overbelasting van 'het stukje in de krant'.[1] Werken van haar hand zijn onder andere verschillende liederen met orkest en een groot aantal met piano, kleinere werken voor vrouwenkoor, mannenkoor en vocaal kwartet; kamermuziek, pianostukken. Zij liet zich vooral inspireren door Strawinsky, daarnaast door Debussy en Ravel. In de periode tot 1950 zijn er 26 liederen uitgegeven die zich in de bibliotheek van Donemus bevinden. Ook in de jaren ’60 schreef ze nog liederen.[2]

 

6.5 Hanna Beekhuis

 

Hanna Beekhuis bewerkte in 1931 drie Nederlands middeleeuwse liedjes, haar overige Nederlandstalige liederen verschenen allemaal vanaf 1944. Ze koos wel dichters die al aan het begin van de eeuw populair waren, zoals Guido Gezelle en C.S. Adama van Scheltema, maar gebruikte een moderner muzikaal idioom, dat doet denken aan Strawinksy, Bartók en Prokofiev. Ze schreef ook Duitstalige en Franstalige liederen, soms op vertaalde Chinese en Japanse gedichten. Hanna Beekhuis schreef in 1950 haar 7-delige liedcyclus Reflêts du Japon op in het Frans vertaalde Japanse gedichten.



[1] De vereniging was opgericht door de componiste Hanna Beekhuis. Reine Colaço-Osorio-Swaab, Maria van Ebbenhorst-Tengbergen en Emmy Heil-Frensel Wegener (de dochter van Bertha) waren leden-kunstenaars in de hoedanigheid van componiste. Bertha Frensel Wegener-Koopman was ook lid, maar als pianiste. Deze vereniging was in de eerste plaats het leven geroepen om Nederlandse musici de gelegenheid te geven om tijdens concerten in besloten kring - er werden geen advertenties gezet, alle reclame ging van mond tot mond - en zonder aanwezigheid van de pers op te treden. De pers werd niet uitgenodigd om het publiek zich een eigen mening te laten vormen. Blijkbaar richtte de vereniging zich meer op uitvoerende musici en niet zozeer op Nederlandse componisten. Enkele Nederlandse componisten zijn te horen, o.a. Voormolen en Pijper, maar dat is zeldzaam. Ik heb in alle programma’s slechts drie concerten gevonden waar liederen van Nederlandse componistes werden uitgevoerd:

In een onbekend jaar vond er een concert plaats aan de Heerengracht, Heysten waar o.a. het lied Benedizione van Maria van Ebbenhorst-Tengbergen werd uitgevoerd, To van der Sluys – zang en de componiste aan de piano. To van der Sluys was de zangeres waarmee Hanna Beekhuis veel mee samenwerkte. Op het concert van 29 november 1932 werden alleen werken van de componiste Lies van der Waal uitgevoerd, waaronder 9 liederen, in de kleine zaal van Stichting Excelsior in Den Haag.  Dick Welman, bariton en declamator, Lies de Waal, componiste (en ik neem aan pianiste), Jo Juda, viool. Op 21 januari 1931, in Arnhem; 23 januari 1931 in Den Haag en 24 januari 1931 in Amsterdam vonden vanuit Kunst in Intiemen Kring 3 concerten plaats met enkele liederen van Hanna Beekhuis na de pauze. Berthe Seroen, zang, Phons Dusch, piano. Volgens het jaarverslag ‘32/’33 zou er op 19 januari 1934, in het zevende seizoen  op het vierde concert, muziek van Hanna Beekhuis worden uitgevoerd: “U ziet hieruit, dat de zoo energieke oprichtster onzer vereeniging, Mejuffrouw Hanna Beekhuis, zich bereid heeft verklaard haar zoo geestige composities op 19 Januari voor te dragen.” Hiervan is geen programma voorhanden, het is dus ook niet bekend of het hier om liederen gaat.

Van deze concerten zijn dus geen recencies voorhanden. - Nederlands Muziek Instituut, archief Kunst in Intiemen Kring, dozen 2177en 2178 bevatten programma’s.

[2] Gebaseerd op www.muziekgroep.nl, biografie Hanna Beekhuis

 

Laatste wijziging op: 02-12-2006 09:14